Dzisiaj jest: 23.6.2018, imieniny: Albina, Wandy, Zenona
Podziel się z przyjaciółmi
Dodaj ogloszenie24
BUS Szydłowiec
PKP Szydłowiec
Apteki
Praca Szydłowiec
Praca Region Radomski
Praca Szydłowiec24
Praca Radom
Dodaj ogłoszenie
Dodaj artykuł
Dodaj firmę
Dodaj motoryzacja
Dodaj wydarzenie

Żydowskie dziedzictwo Szydłowca

Dodano: 4 lata temu Czytane: 1515 Autor:
Redakcja poleca!

Każdy, kto mniej lub bardziej interesuje się historią naszej małej ojczyzny wie, ze przed II wojną światową Szydłowiec zamieszkiwali Żydzi. Co po nich pozostało?

Żydowskie dziedzictwo Szydłowca
Są z pewnością ślady w pamięci niektórych sędziwych mieszkańców naszego miasta historii z nimi związanych. Z pewnością pozostało po nich dziedzictwo materialne w postaci chociażby szydłowieckiego kirkutu czy synagogi przy ulicy Garbarskiej.

Żydzi przybywali do Szydłowca masowo od drugiej połowy XVII wieku. W XIX w. i pierwszej połowie XX w. tutejsi Żydzi tworzyli potężną społeczność obywatelską mającą poważny wpływ na decyzje samorządu lokalnego i stosunki polityczne regionu radomskiego. Przed II wojną światową mieszkańcy pochodzenia żydowskiego stanowili 76% ludności miasta; zamieszkiwali oni głównie północną jego część: Pragę, Skałkę oraz Stare Miasto.

U zbiegu ulic Staszica i Wschodniej w Szydłowcu znajduje się jedna z największych nekropolii żydowskich w naszym kraju. Podczas inwentaryzacji przeprowadzonej w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku naliczono około 3100 nagrobków z lat 1831-1942 Żydów pochodzących z Szydłowca i szesnastu innych okolicznych miejscowości. Macewy (żydowskie pomniki nagrobne w formie pionowej płyty) są wykonane z szydłowieckiego piaskowca i wykute są na nich dane personalne, cytaty z I Księgi Samuela oraz obrazy-symbole wskazujące np. na płeć, czy też umiejętności zmarłego.

W 1967 roku wzniesiono na cmentarzu pamiątkowy obelisk upamiętniający Żydów zamordowanych w gettach i obozach podczas II wojny światowej. W 2005 roku na kirkucie ustawiono na budowlę wykonaną z szydłowieckiego piaskowca tak zwany ohel, kryjący w swoich wnętrzach groby czterech rabinów oraz cadyka.

Zachowała się w naszym mieście synagoga Eizenbergów przy ulicy Garbarskiej. Pochodzi ona z lat dwudziestych XX wieku; zbudowana jest w stylu klasycystycznym.

Synagoga (bożnica) sąsiaduje z domem mieszkalnym, do którego dobudowano niewidoczną od strony ulicy unikalną w skali kraju kuczkę. Jest to drewniany ganek używany podczas święta Kuczek, zwanego również świętem Sukkot lub świętem Namiotów. Jej wnętrze ozdobione jest polichromią przedstawiającą m.in.: liście, drzewa, paterę z owocami, winne grono, kielich z butelką, hebrajskie inskrypcje oraz Tarczę Dawida; na stropie zaś występują zniszczone kasetony. Kuczka została przekazana Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin” w Warszawie do konserwacji.

Od 2009 znajduje się tu Ośrodek Edukacyjno-Kulturalny „Szydłowiecki Sztetl” zajmujący się żydowskim dziedzictwem Szydłowca.

W 2001 roku w Zespole Szkół im. Jana Pawła II z inicjatywy Zdzisławy Lorenc-Hanusz powstała izba regionalna i ekspozycja „Ocalić od zapomnienia”, w której znajdują się zdjęcia, książki, dokumenty, przedmioty codziennego użytku zebrane z myślą o muzeum poświęconemu historii szydłowieckich Żydów.

„Mazel Tow” to cykliczna impreza organizowana od 2003 roku przez Szydłowieckie Centrum Kultury „Zamek”. W jej ramach odbywają się na przykład: konkurs poezji i pieśni żydowskiej, prezentacja zbiorów ekspozycji muzealnej, degustacja kuchni żydowskiej, spektakle, teatralne, koncerty muzyki mozaistycznej oraz warsztaty taneczne.

Wszystko po to, alby ocalić od zapomnienia historię znacznej przecież niegdyś części społeczności naszego miasteczka.
Dodaj komentarz
Dodaj komentarz Ukryj formularz
Captcha
Przepisz tekst widoczny na obrazku.
Podziel się z przyjaciółmi